OPA staat voor Online Panel voor Arbiters.
Dit is een service die de Schaakbond aanbiedt: een soort VAR voor schaakwedstrijden.
Als je als club deelneemt in de zaterdag competitie en je speelt in de 2e klasse of lager dan moet de club zelf voor een wedstrijdleider / arbiter zorgen.
Om zelfstandig een wedstrijd te leiden heb je het diploma scheidsrechter 3 (nationaal arbiter) of hoger nodig. Heb je geen of een lager diploma, dan ben je assistent-wedstrijdleider en mag je geen arbitrage doen.
Bij een dispuut tussen twee spelers kun je dan een beroep doen op de OPA, die op competitie-dagen wordt bemand door een aantal nationaal arbiters.
Wat is nu het verschil tussen een wedstrijdleider en een arbiter?
In de FIDE-regels voor het schaakspel wordt enkel de arbiter genoemd, terwijl het competitie-reglement van de Schaakbond alleen over wedstrijdleiders rept.
In feite is het vaak dezelfde persoon: als wedstrijdleider focus je op praktische zaken zoals speelzaal, en klokken, terwijl de arbiter toeziet op het naleven van de schaakregels
zoals zetten noteren en remise-claims.
En voor het laatste heb je een formele opleiding nodig.
Wanneer komt OPA nu in actie?
Als assistent-wedstrijdleider is het jouw taak om de wedstrijd in goede banen te leiden.
Je doet uiteraard een beroep op de spelers om sportief te zijn: Ze kennen de spelregels goed genoeg om kleine problemen onderling op te lossen.
Maar het blijft een wedstrijd en als het teambelang de boventoon voert, kan een probleem in een dispuut veranderen. In dat geval wordt de schaakklok stil gezet en wordt de assistent-wedstrijdleider erbij geroepen. Als de spelers, en eventueel de teamleiders, er niet uitkomen dan wordt OPA gebeld.
Maar bij een competitie-wedstrijd zijn alle telefoons toch uitgezet?
Dit is dus een uitzondering op die regel: De assistent-wedstrijdleider kan via Whatsapp met OPA in contact treden. Niet in de speelzaal uiteraard: daar heerst uiterste concentratie!
Je kan het probleem voorleggen, een foto van de stelling en/of notatie sturen, en de OPA panel-leden kunnen de spelers en teamleiders bevragen. Uiteindelijk neemt OPA een beslissing, en het is aan de assistent-wedstrijdleider om deze uit te voeren, bijvoorbeeld een tijdstraf.
Tegen de beslissing van de OPA kan bezwaar worden aangetekend. Dit geef je aan bij het invullen van de wedstrijd-uitslag en de details stuur je naar de competitie-leider van de Schaakbond voor 10 uur ’s avonds op de speeldag zelf.
Je kunt je voorstellen dat deze manier van assisteren frustreert, zeker als je scheidsrechter 2 bent. Voor mij reden om vorig jaar alsnog het 3e diploma te halen door – onder begeleiding van een nationaal arbiter – een aantal stages bij competitie-wedstrijden en toernooien te lopen.
Dat kost je een week, maar het is best leuk om niet als bezoeker maar als assistent-arbiter op Tata Steel Chess rond te lopen.
Zelf ben ik nu dus niet meer afhankelijk van OPA. Gelukkig zijn er bij BSG inmiddels nog 2 extra scheidsrechter 2 (Henk en Melchior). Voor jullie hier het web-adres van OPA: https://schaakbond.nl/competitie/knsb-competitie/online-panel-van-arbiters/
Mag je als wedstrijdleider zelf mee spelen in een team?
Dat kan, maar de prioriteit ligt bij het leiden van de wedstrijd. In de praktijk komt het dan ook weinig voor. Je team zal maar verliezen omdat jij – in tijdnood – andermans problemen moet oplossen. En de tegenstander zal je ook minder objectief / geloofwaardig vinden.
Over waar een wedstrijdleider / arbiter op let tijdens een schaakwedstrijd, daar ga ik het in de volgende blog over hebben. Het is minder spectaculair als het schaakspel zelf, maar buiten het bord om gebeurt er veel…