De 2018 editie van het schoolschaaktoernooi van Gooise Meren in een weer volle bovenzaal, kende deze zondag een adembenemend slot.
Met ieder 9 matchpunten gingen 4 teams de zevende en laatste ronde in: De KMS 1, KMS 2, Gooilandschool en de Comeniusschool.  Drie ervan getraind door onze eigen Tom Fikkert, die hiermee een glorieuze middag beleefde. Met als bekroning de KMS 1 die verdiend kampioen werd met gedurfde aanvalspartijen gebaseerd op tactiek uit de lessen die de jeugdige kampioenen op de BSG jeugdavond aangeleerd hebben. En waarvoor natuurlijk Tom in zijn schaaklessen op de scholen zelf de basis heeft gelegd.
Een record aantal scholen met samen 12 teams deden dit jaar mee: Calsschool, Comeniusschool, Emmaschool, Gooilandschool, KMS, Oranje Nassauschool, Rehoboth.
Wat een knallend sportieve middag!

Eerbetoon aan Alekhine dl 2

Hoe een bezoekje aan Montmartre me bij Alekhine – op z’n Hollands Aljechin – bracht, kunt u een paar berichten terug lezen. Op verzoek het vervolg van het stukje onderstaand geplaatst…

Verder herinner ik me een scherp (terecht?) commentaar  in een recent boek –aanrader!- van Ladwala over Capablanca. Over het bewust ontlopen van Alekhine van de returnmatch met Capablanca. Wat schijft Kasparov in zijn MGP dl I hierover, in een zorgvuldige analytische uiteenzetting van de gang van zaken: ‘ Februari 1927.  Een fatale vertraging door Capablanca in zijn onderhandelingen over de returnmatch’ … Capa eist nieuwe regels over wie wereldkampioen wordt in een returnmatch…  Alekhine schrijft ontdaan terug dat Capablanca de regels wil veranderen die hijzelf eerst heeft onderhandeld’.  De verliespartijen tegen het ongekende positionele en eindspelgenie Capablanca die Ladwala in zijn boek laat zien, zijn dusdanig dat best mogelijk is dat Alekhine  Capa als Angstgegner heeft ontlopen. Althans dat probeert Ladwala ons te doen geloven. Enfin, geen Capablanca maar Bogolyubov komt in beeld, die hem uitdaagt na een match tegen Euwe gewonnen te hebben. Maar helaas hij kan geen geld meebrengen. Geen nood, een paar Nederlandse schakers staan borg voor $500! En na een wereldmatch tussen Alekhine en Bogolyubov kwam Euwe aan de beurt. Voor mij als Hollander is Alekhine  dan toch ook vooral de wereldkampioen die door Max Euwe verrassend, maar geheel terecht, in 1935  is onttroond. Wie kent de Parel van Zandvoort niet!?  Alekhine had in het contract het recht op een returnmatch opgenomen en verslaat onze Euwe 2 jaar later. Een fascinerend commentaar dat ik ook hierover las –ben tuk op plausibele complot theorieën- dat Euwe in de trein op weg naar Moskou (1937)  bestolen zou zijn van zijn openingenaantekeningen. Dodelijk natuurlijk want zowel Alekhine en Euwe waren gek op het uitbuiten van openingstrouvailles. En bovendien een zware morele klap voor Euwe. Maar waar ik dat gelezen heb, en of het waar is?? Tot slot onderstaand een zeer beroemde partij met commentaar van Soltis, die de partij op no. 4 zet van mooiste schaakpartijen in de 20^ste eeuw gespeeld. Alekhine moest risico nemen om het toernooi van Hastings (1922) te winnen en zo in aanmerking te komen om Capablanca uit te kunnen dagen.
Efim Bogoljubov vs Alexander Alekhine Hastings (1922)  ·  Dutch Defense: Nimzo-Dutch Variation.
Commentaar A. Soltis, Alekhine, Kasparov.
1. d4 f5 ‘A risky defense, but I had to play for the win in order to make sure of first prize.. ‘(Alekhine) 2. c4 Nf6 3. g3 e6 4. Bg2 Bb4+ 5. Bd2 Bxd2+ 6. Nxd2 Nc6 7. Nf3 O-O 8. O-O d6 9. Qb3 Kh8?! For some reasons most commentators don’t mention the immediate 9 … e5! … (Kasparov) 10. Qc3?! (d5! Kasparov) 10 … e5! This equalizes play in the center. White cannot capture three times on e5 because his d2-knight would hang. 11. e3 a5 12. b3 Qe8! 13. a3 Qh5! Black intimidates his opponent with thoughts of 14. ..e4 and or …Ng4. 14. h4 Ng4 15. Ng5?! (according to Alekhine 15 b4 was preferable; Kasparov) Bd7 16. f3 Nf6 17. f4 e4 18. Rfd1 White’s most serious error in the game is failing to change the pawn structure for the benefit of his rooks and minor pieces, which he could do with 18 d5! 18 … h6 19. Nh3 d5! 20. Nf1 Ne7 21. a4 To prevent 21 ..a4 White had to allow Black’s knight to reach b4. 21 … Nc6! Despite making his bishop ‘bad’ Alekhine has reached a strategically won game –with Black in the much maligned Dutch Defense- against a world-class opponent. 22. Rd2 Nb4 23. Bh1 Qe8! Black transfers the attack to a4 and c4. 24. Rg2 dxc4 25. bxc4 Bxa4 26. Nf2 Bd7 27. Nd2 b5! ‘This important strategic thrust in the battle for the d5-square leads to a highly interesting combination. The b-pawn is about to accomplish great deeds!’(Kotov) 28. Nd1 Nd3! This begins a winning combination. Now 29 cxb5 B xb5 30 Rxa5 Nd5 gives Black an overwhelming attack. 29. Rxa5 b4! 30. Rxa8 bxc3! Kotov commented: ‘A good combination, but almost half a century later one amateur pointed out that Black was not at all required to give up the queen. After the simple 30 … Qxa8 31. Qb3 Qa1! 32 Qb1 Ra8 or 32…Qxb1 33 Nxb1 Ra8 Black would force his opponent to give up the game in a few moves’. 31. Rxe8 White’s only move. He hopes for 31… Rxe8?? 32 Nxc3.31 … c2!! ‘The point! White cannot prevent this pawn from queening.’(Alekhine). ‘The triumph of the soul over material’, Smyslov said over this game. This move is the final sparkle to the combination Alekhine calculated with 28 … Nd3. The c-pawn must promote despite temporarily being two rooks down. 32. Rxf8+ Kh7 33. Nf2 c1(Q)+ 34. Nf1 Ne1! White’s rooks are helpless. 35. Rh2 Qxc4 36. Rb8 White must find a way to give up the exchange before Black crushes through with 36… Bb5 and 37 … Qxf1+. 36 … Bb5 37. Rxb5 Qxb5 38. g4 With the faint hope of including the sickly h1-bishop in the game. But another surprise is in store for White. (Kasparov) 38   … Nf3+ 39. Bxf3 exf3 40. gxf5 Qe2! 41. d5 Or 41 Nh3 Ne4! And wins. Note how Black does not try to use his queen to break into White’s position but instead runs his opponent out of pawn moves. 41 … Kg8 42. h5 Kh7 43. e4 If the rook goes to h3 or h4 then 43 …Ne4 44 Rh2 Nd2 decides. 43 … Nxe4 44. Nxe4 Qxe4 45. d6 cxd6 46. f6 gxf6 47. Rd2 Qe2! Black, who sacrificed to create a second queen, does it again to create a third. 48. Rxe2 fxe2 49. Kf2 exf1(Q)+ 50. Kxf1 Kg7 51. Kf2 Kf7 52. Ke3 Ke6 53. Ke4 d5+ 0 – 1.  Smyslov cited only this game in answer to the question, about what game made a lasting impression on him (Soltis).

Na vaker Parijs bezocht te hebben, ga je op zoek naar andere wijken. Zo kwamen we  in Montparnasse, en vanuit de Tour aldaar zagen we naast een uitgestrekt en zonnig Parijs ook de begraafplaats van Montparnasse. Die wilde mijn vrouw wel zien op zoek naar Sartre & De Beauvoir en Zadkine. En voegde ik eraan toe, naar Alekhine. En ziet hier uw reporter ter plekke. Wat heb ik, bescheiden clubschaker,  eigenlijk met Alexander Alekhine? De nodige gedachten komen boven. Zo heb ik in de zomer van 1991 in de schaduw van een mooi Italiaans landhuis 100 van zijn –volgens Alekhine zelf- beste partijen nagespeeld. Veel D4 openingen. En het fijne voor mijn tegenstanders  is, daar merk je naderhand helemaal niks van. Simpelweg voor mij te hoog gegrepen. Verder herinner ik me een commentaar van Soltis over een wereldkampioen zonder veel vrienden, en met vermeende Nazi-sympathieën, net na de oorlog gestikt in een stukje kip. Alekhine schaakt in bezet Frankrijk rustig door. Trouwens, Euwe deed dat laatste ook tot in 1942 aan toe. Verbazingwekkend hoe  toch als schaker de brandende wereld aan je voorbij kan gaan.
Wordt vervolgd in ons clubblad.

Voor het eerst in jaren heeft een andere school dan de Emmaschool het schoolschaaktoernooi van Gooische Meren gewonnen. De kampioenstitel werd zondag in een weer overvolle clubzaal opgeëist door de Katholieke Montessori School uit Bussum, welke getraind wordt door BSG’er Tom Fikkert.
De Emmaschool werd nu tweede. Derde werd de andere school die Tom traint, de Comeniusschool.
Verheugend is dat de Rehobothschool uit Naarden voor het eerst meedeed, en dat verder het schaakvuur bij de Gooilandschool door een paar enthousiaste moeders ook ontstoken lijkt.
Wel moet worden gezegd dat het over de gehele linie jonge teams waren en dat het wegvallen van een schaakminded docent als Paul van der Horst bij de Emma een groot gat geslagen heeft. Door de vergaande feminisering van het docentenkorps moet het schoolschaken op basisscholen het toch voornamelijk van spaarzame enthousiaste ouders hebben. En dat terwijl schaken de concentratie, gestructureerd én creatief denken sterk bevordert.