In het Vierkampentoernooi wordt er op zaterdag 17 oktober een speciale rapidvierkamp gehouden tussen deelnemers aan de Nederlandse Kampioenschappen van 1969 of 1970, namelijk Joop Piket, Jaap Vogel, Hans Ree en onze eigen Tom de Ruiter. Tot aan het toernooi zal hier elke week een nieuw portret komen te staan. Deze week is het de beurt aan Joop Piket.
Door Ton van der Heijden
Joop Piket (1940) is een ware routinier. Deze tachtiger kan bogen op een enorme schaakervaring. Hij heeft decennia lang op het hoogste KNSB-niveau gepeeld. Met andere Leidse cracks als Piet Bakker (dit jaar helaas overleden) en R.A.G. de Graaff (in 2016 overleden) speelde hij heel lang in de hoofdklasse.
Wie de naam Piket hoort, denkt automatisch aan hun sterke schaakfamilie. Vader Joop en de zonen Marcel en Jeroen. Marcel schopte het tot FIDE-meester en sterke hoofdklasser. Net zoals bij de Polgár-familie werd de jongste telg echter de sterkste schaker. Jeroen Piket leerde met 7 jaar schaken van vader Joop en behaalde met zijn 20e de grootmeestertitel. Op een gegeven moment behoorde hij tot de beste 15 schakers ter wereld (in 1995 11e plek met een rating van 2670 en in 1994 zelfs in de top 10). In 2003 stopte hij plotseling met de schaaksport. Hij kreeg namelijk een aanbieding van schaakmecenas Joop van Oosterom om in Monaco zijn persoonlijk secretaris te worden. Nadat Joop van Oosterom was overleden (in 2016) kwam Jeroen Piket weer terug naar Nederland.
Wat schaakwetenswaardigheden uit de rijke schaakcarrière van Joop Piket:
Hij heeft een keer aan het Nederlands kampioenschap meegedaan, namelijk in 1969. Aan dat kampioenschap deed ook Tom de Ruiter mee. Er werd gespeeld in hotel De Klanderij te Leeuwarden. Het toernooi werd gesponsord door Friesche Vlag (het bekende zuivelmerk). Het Nederlands kampioenschap werd dan ook vanaf die tijd het Friesche Vlag-toernooi genoemd. Tijdens dat kampioenschap gebeurde er wel iets opmerkelijks. In de tweede ronde (1 april 1969, geen grap!) zo rond 15:30 werden de spelers opgeschrikt omdat een goot deel (ter grootte van wel 5 vierkante meter) van het stucwerk van het plafond naar beneden stortte. Een lege speeltafel ging zelfs doormidden. Het maakte uiteraard een enorm kabaal en de hele zaal stond blauw van de stofwolken. Het was een wonder dat niemand gewond raakte.
De strijd werd voortgezet in een andere zaal. Twee partijen werden meteen remise gegeven, want de concentratie was bij velen weg na zo’n dreun en de chaos die was ontstaan. Er waren ook spelers die onverstoorbaar doorgingen: Hein Donner en de jeugdige (17-jarige) Jan Timman. Timman won van Haye Kramer. Donner had zich verscholen in nog een andere kamertje dat op slot kon. Zelfs de arbiter kon er aanvankelijk niet bij. Donner won in alle rust zijn partij van… Tom de Ruiter!
Later schreef Donner over het incident en vergeleek de instortende zaal met de “mentale instorting” van zijn tegenstanders, waarbij hij fijntjes opmerkte dat een echte schaker zich door zoiets triviaals als een neerstortend plafond natuurlijk niet uit zijn concentratie laat halen!
Hein Donner, die vierde werd achter kampioen Hans Ree, Kick Langeweg en Jan Timman, voelde de hete adem van een nieuwe generatie jeugdige schakers in zijn nek. Hij schreef dan ook in zijn kenmerkende stijl: “De jeugd heeft geen eerbied meer, maar ze hebben verdomd goede argumenten op het bord.”
In de negentiger jaren waren de schakers Ivan Sokolov en de broers Predrag en Nebosja Nikolić in Nederland. Zij konden niet terug naar hun land vanwege de Balkanoorlog. Joop Piket heeft hen toen geholpen met de aanvraag voor een verblijfsvergunning. Joop Piket was indertijd (1993) bestuurslid Topschaak van de KNSB.
In 2019 won Joop Piket op overtuigende wijze het NK snelschaken (voor 75-plussers!) te Leiden. Het toernooi werd gehouden ter ere van het 100-jarig bestaan van Philidor Leiden. Joop Piket speelt momenteel voor Oegstgeest ‘80, samen met de broer van Predrag Nikolić, Nebosja Nikolić.
De schaakstijl van Joop Piket kun je karakteriseren met optimistisch aanvalsspel, spelen op initiatief en sterk tactisch spel. Bij Joop Piket geldt: een oude vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken.